• Μεγάλη σκηνή Καραγκιόζη του θεάτρου σκιών Σωκράτη Κοτσορέ.
  • Μεσαία σκηνή Καραγκιόζη του θεάτρου σκιών Σωκράτη Κοτσορέ με θέμα τον μέγα Αλέξανδρο.
  • Μικρή σκηνή Καραγκιόζη του θεάτρου σκιών Σωκράτη Κοτσορέ με θέμα ο Καραγκιόζης και ο γίγαντας.
  • Μεσαία σκηνή Καραγκιόζη του θεάτρου σκιών Σωκράτη Κοτσορέ σε σχολικό αμφιθέατρο.
  • Σκηνή παραδοσιακού κουκλοθεάτρου του Σωκράτη Κοτσορέ.
  • Κατασκευή σκαλιστής χειροποίητης φιγούρας θεάτρου σκιών απο τον Σωκράτη Κοτσορέ.

Ο Καραγκιόζης και το παραδοσιακό Ελληνικό θέατρο σκιών.

Ο Καραγκιόζης είναι ο πρωταγωνιστής του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου Σκιών. Στην Τούρκικη γλώσσα το όνομα Karagöz σημαίνει μαυρομάτης.

Ιστορία του Καραγκιόζη

Πριν από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, το θέατρο σκιών με πρωταγωνιστές τον Καραγκιόζη και τον Χατζηαβάτη ήταν η κύρια διασκέδαση μικρών αλλά και μεγάλων, στις μέρες μας είναι πιο γνωστές οι παιδικές του παραστάσεις. Βεβαίως υπάρχουν και παραστάσεις με σατυρικό περιεχόμενο αποκλειστικά και μόνο για ενήλικες.

Πολλές ιστορίες έχουν γραφτεί για τον Καραγκιόζη και την καταγωγή του. Σύμφωνα με έναν από τους θρύλους, ο Χατζηαβάτης και ο Καραγκιόζης δούλευαν στο χτίσιμο ενός σεράι για τον σουλτάνο Ορχάν, ο Χατζηαβάτης ήταν επιστάτης και ο Καραγκιόζης ήταν εργάτης. Με τα πολλά αστεία όμως του Καραγκιόζη διασκέδαζαν τόσο πολύ οι εργάτες και έτσι αργούσε το χτίσιμο του σεραγίου. Όταν το έμαθε όμως ο σουλτάνος, απείλησε τον Καραγκιόζη με θάνατο, αλλά αυτός δεν σταμάτησε να λέει τα αστεία του, με αποτέλεσμα τον θάνατο του.

Ο Πασάς όμως μετάνιωσε για τον θάνατο του Καραγκιόζη και κάλεσε τον Χατζηαβάτη που ήξερε όλα τα αστεία του, για να του τα αναπαραστήσει. Ο Χατζηαβάτης έκοψε ένα Καραγκιόζη από χαρτόνι, τέντωσε και ένα πανί κάνοντας πρώτος αυτός μία παράσταση θεάτρου σκιών. Έτσι κατά αυτό το θρύλο, ο Χατζηαβάτης είναι ο πρώτος Καραγκιοζοπαίχτης.

Μια ακόμα καταγραφή για παράσταση Καραγκιόζη στην Ελλάδα είναι το έτος 1809 στα Ιωάννινα. Η καταγραφή έγινε από τον ξένο περιηγητή Χόμπχαους, και ένας από τους θεατές ήταν και ο λόρδος Βύρων. Άλλη αναφορά σε παράσταση θεάτρου σκιών, αναφέρει και ο διπλωμάτης Πουκεβίλ στο έργο του Voyage dans la Grèce του έτους 1820.

Ο Ελληνικός Καραγκιόζης, είναι ο ήρωας του λαού, είναι ο φτωχός, πανέξυπνος και κατεργάρης Έλληνας, πιο πολύ, την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Έχει καμπούρα και μακρύ χέρι (Καμπουρομακρυχέρης κατά τον Μάρκο Ζαρίκο) και έχει τρία παιδία, τα Κολλιτίρια και γυναίκα του την Αγλαΐα, πιστός του φίλος ο Χατζηαβάτης, θείος του ο ορεσίβιος Μπάρμπα-Γιώργος και πολλοί ακόμα τύποι. Το σπίτι του, είναι η γνωστή σε όλους μας: Παράγκα του Καραγκιόζη , ξυπόλητος πάντα και είναι γείτονας με τον Πασά, τον έχει απέναντι του στο πλούσιο παλάτι, γνωστό και ως σεράι του Βεζίρη.

Τα περισσότερα έργα είναι κλασικά και παραδοσιακά και έχουν Αριστοφανικές ρίζες, με αποτέλεσμα να χαρίζει το γέλιο σε μικρούς και μεγάλους. Ενώ δεν έλειπαν ποτέ οι αναφορές για την καθημερινότητα-επικαιρότητα, αλλά και η σάτιρα πολιτικών και πολλών ακόμα γεγονότων.

Οι τύποι και οι χαρακτήρες

Οι δύο βασικοί χαρακτήρες είναι Ο Καραγκιόζης και ο Χατζηαβάτης. Yπάρχουν και πολλοί άλλοι βέβαια ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης που τους συμπληρώνουν.

• Ο Χατζηαβάτης, αχώριστος φίλος του Καραγκιόζη , προσκυνάει και κάνει δουλειές στον Πασά συνήθως, αλλα και στον εκάστοτε πλούσιο που θα παίζει σε κάποια άλλη παράσταση (Στις περισσότερες παραστάσεις, η εργασία του Χατζηαβάτη είναι τελάλης).

• Ο Κολλητήρης είναι ο πιο μεγάλος γιος του Καραγκιόζη δημιούργημα του Μίμαρου. ο Κοπρίτης (ή Σβούρας κατά Αβραάμ ή Σκορπιός κατά Γιώργο Χαρίδημο) και ο Μπιριγκόγκος (ή ή Μιρικόκος κατά Ευγένιο Σπαθάρη ή Πιτσικόκος κατά Γιώργο Χαρίδημο), τα παιδιά του Καραγκιόζη (γνωστά και ως Κολλητήρια). Ο Μπιριγκόγκος είναι το πιο μικρό παιδί του Καραγκιόζη. Ο Κοπρίτης, ο μεσαίος γιος του Καραγκιόζη, είναι αστείος και λίγο τεμπελάκος. Ο Κοπρίτης και ο Μπιριγκόγκος είναι δημιουργήματα του Δημήτρη Μανωλόπουλου.

• Η Αγλαΐα, η γυναίκα του Καραγκιόζη. Κάποιες φορές δεν εμφανίζεται στη σκηνή, ακούγεται η φωνή της μέσα από την παράγκα του Καραγκιόζη.

• Ο Μπάρμπα-Γιώργος, είναι θείος του Καραγκιόζη γιγαντόσωμος, φοράει πάντα φουστανέλα και έχει προφορά βλάχικη, ρίχνει ξύλο στο Βεληγκέκα ο οποίος δεν χάνει ευκαιρία, να χτυπήσει τον ανιψιό του, τον Καραγκιόζη, δημιούργημα του Ρούλια.

• Ο Σταύρακας (Σταύρος Τζίμης), ο κλασικός μάγκας του παλιού καιρού, κουτσαβάκι και ο εκπρώσωπος του ρεμπέτικου τραγουδιού στο θέατρο σκιών, δημιούργημα του Γιάννη Μώρου. Αχώριστος φίλος του Σταύρακα είναι ο Νώντας, επίσης μάγκας, δημιούργημα του Αντώνη Μόλλα.

• Ο Σιορ Διονύσιος ή Νιόνιος, από τη Ζάκυνθο μιλάει τη διάλεκτο και την προσφορά της Ζακύνθου. Πάντα τραγουδάει Ζακυνθινές καντάδες, δημιούργημα του Μίμαρου.

• Ο Μορφονιός, έχει πολύ μεγάλη μύτη, νομίζει ότι είναι ωραίος, δημιούργημα του Αντώνη Μόλλα.

• Ο Εβραίος ή Σολομός ή ξεβιδωμένος, όπως τον λέει ο Καραγκιόζης. Έχει κατάστημα στη Θεσσαλονίκη. Είναι σπιτονοικοκύρης του Καραγκιόζη, τσιγκούνης αλλά και κουτοπόνηρος, δημιούργημα του Λιάκου Πρεβεζάνου. Επίσης εμφανίζονται και άλλοι Εβραίοι με ονόματα όπως Χαχαμίκος, Μωυσής κ.α.

• Ο Βεληγκέκας ή Δερβέναγας, είναι ο θυρωρός στο σεράι, συνήθως χτυπάει πάντα τον Καραγκιόζη κάθε φορά που κάνει τις σκανταλιές του.

• Ο Βεζίρης, ο Πασάς ο διοικητής του τόπου.

• Η Βεζυροπούλα, η κόρη του Βεζίρη, μήλον της Έριδος για τους περισσότερους άντρες του μπερντέ.

• Ο Σαναλέμε, σπάνια εμφανίζεται πλέον στο μπερντέ έχει ένα τεράστιο πόδι, ο Καραγκιόζης το αποκαλεί προβοσκίδα, επαναλαμβάνει συνεχώς το όνομά του, δημιούργημα του Αντώνη Μόλλα.

Παραστάσεις:

Κάποιες κλασικές παραστάσεις είναι Ο Καραγκιόζης... αστροναύτης, φούρναρης, δήμαρχος, ψαράς, ζητιάνος, μάγειρας, ανθοπώλης, δάσκαλος, βαρκάρης, γιατρός, καφετζής, γιαουρτάς, γραμματικός, τραγουδιστής, δασοφύλακας, αρματολός, στο νησί των κατεργαραίων, στο τρελοκομείο, το φάντασμα του Σεραγιού, ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι και άλλες πολλές.